tenchinage[1]Συνέντευξη (Αναδημοσίευση από το Aiki news)

Το budo δεν είναι το να ρίχνουμε τον αντίπαλο με τη δύναμή μας. Ούτε είναι ένα εργαλείο για να οδηγήσουμε τον κόσμο σε καταστροφή από τα όπλα. Το αληθινό budo είναι να δεχθούμε το πνεύμα του Σύμπαντος, να κρατήσουμε την ειρήνη στον κόσμο, να παράγουμε, να προστατεύουμε και να καλλιεργούμε σωστά, όλα τα πράγματα στη φύση»
Μorihei Ueshiba

MORIHEI UESHIBA (1883-1969) Ίδρυσε την πολεμική τέχνη που σήμερα είναι γνωστή ως Αikido και αποκαλείται πλέον Ο-Sensei (Μεγάλος Δάσκαλος). Οι ιστορίες της τεράστιας εσωτερικής του δύναμης και της πολεμικής του ικανότητας είναι αρκετά εντυπωσιακές, αλλά πιο σημαντική είναι η κληρονομιά που άφησε στην ανθρωπότητα, για την καταστολή της βίας και την ανθρώπινη ακεραιότητα. Εξασκούνταν και δίδασκε Αikido μέχρι τα βαθιά γεράματα. Μετά τον θάνατό του (26/4/1969) η Ιαπωνική κυβέρνηση τον ανακήρυξε Ιερό Εθνικό Θησαυρό. Τον διαδέχθηκε ο γιος του Κisshomaru Ueshiba (2ος Doshu – «Αρχηγός του Δρόμου») ο οποίος προσπάθησε να διαδώσει το Αikido σε όλον τον κόσμο. Ο εγγονός του Moriteru Ueshiba έγινε ο 3ος Doshu, μετά τον θάνατο του Κisshomaru (4-1-1999).

Η συνέντευξη που ακολουθεί πρέπει να έγινε γύρω στο 1956, καθώς σε κάποιο σημείο της, ο Ο-Sensei αναφέρει ότι «είμαι τώρα 76 ετών». Δεν είναι γνωστό ποιοι ήταν οι Α, Β και C που συνομιλούσαν με τον ίδιο και τον γιο του Κisshomaru. Δημοσιεύθηκε στο Aiki News στις 18-2, το 1976.

Την αναδημοσιεύουμε, πιστεύοντας ότι όλοι οι άνθρωποι των Πολεμικών Τεχνών έχουν πολλά να ωφεληθούν, από αυτήν την τόσο μεγάλη μορφή των Πολεμικών Τεχνών, του 20ου αιώνα.

Αλκίμαχον Δράμημα


A: Όταν ήμουν φοιτητής, ο καθηγητής της φιλοσοφίας μάς έδειξε το πορτραίτο ενός διάσημου φιλοσόφου, και τώρα με εντυπωσιάζει η ομοιότητά του με εσάς, sensei.

Ο-SENSEI: Μάλιστα. Ίσως θα έπρεπε να είχα μπει στο πεδίο της φιλοσοφίας. Η πνευματική μου πλευρά είναι πιο τονισμένη από τη φυσική μου.

Β: Λένε ότι το Αikido είναι πολύ διαφορετικό από το Καράτε και το Τζούντο.

Ο-SENSEI: Κατά τη γνώμη μου, μπορούμε να πούμε ότι είναι η Αληθινή Πολεμική Τέχνη. Ο λόγος γι’ αυτό, είναι ότι είναι μία πολεμική τέχνη που βασίζεται στη συμπαντική αλήθεια. Αυτό το Σύμπαν αποτελείται από πολλά διαφορετικά μέρη, και παρ’ όλα αυτά το Σύμπαν σαν σύνολο, είναι ενωμένο σαν μία οικογένεια και συμβολίζει την απόλυτη ειρήνη. Με μία τέτοια θεώρηση του Σύμπαντος, το Αikido δεν μπορεί να είναι παρά μία πολεμική τέχνη αγάπης. Δεν μπορεί να είναι μία πολεμική τέχνη βίας. Για τον λόγο αυτό, μπορεί να λεχθεί ότι το Aikido είναι άλλη μία εκδήλωση του Δημιουργού του Σύμπαντος. Με άλλα λόγια, το Aikido είναι σαν ένας γίγαντας – τεράστιο σε φύση.

Γι’ αυτό, στο Aikido, η Γη και ο Ουρανός είναι τα πεδία της προπόνησης. Η κατάσταση του μυαλού του Aikidoist πρέπει να είναι ειρηνική και εντελώς μη-βίαιη. Αυτό σημαίνει την ιδιαίτερη αυτή κατάσταση του μυαλού, που φέρνει τη βία σε κατάσταση αρμονίας. Και αυτό νομίζω ότι είναι το πραγματικό πνεύμα των Ιαπωνικών πολεμικών τεχνών. Μας έχει δοθεί αυτή η γη, για να τη μετατρέψουμε σε επίγειο παράδεισο. Η πολεμική δραστηριότητα είναι εντελώς εκτός τόπου.

Α: Τότε διαφέρει αρκετά από τις παραδοσιακές πολεμικές τέχνες.

Ο-SENSEI: Πράγματι, διαφέρει αρκετά. Εάν κοιτάξουμε πίσω στον χρόνο, βλέπουμε πως έγινε κατάχρηση των πολεμικών τεχνών. Στη διάρκεια της περιόδου Sengoku (1482-1558, Sengoku σημαίνει «εμπόλεμες χώρες») οι τοπικοί άρχοντες χρησιμοποίησαν τις πολεμικές τέχνες σαν εργαλείο μάχης, για να υπηρετήσουν τα δικά τους προσωπικά συμφέροντα και να ικανοποιήσουν την απληστία τους. Αυτό νομίζω ότι ήταν τελείως ανάρμοστο.

Καθώς και εγώ ο ίδιος, κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, δίδαξα σε στρατιώτες πολεμικές τέχνες, για να τις χρησιμοποιήσουν με στόχο να σκοτώνουν άλλους, προβληματίστηκα βαθιά μετά το τέλος της σύγκρουσης. Αυτό μου έδωσε κίνητρο να ανακαλύψω το αληθινό πνεύμα του Aikido, πριν από 7 χρόνια και τη στιγμή εκείνη συνέλαβα την ιδέα να χτίσω έναν επίγειο παράδεισο.

Ο λόγος για την απόφαση αυτή ήταν ότι παρ’ όλο που ο ουρανός και η γη (δηλαδή το φυσικό σύμπαν) έχουν φτάσει μία κατάσταση τελειότητας και είναι σχετικά σταθερά στην εξέλιξή τους, η ανθρωπότητα (ειδικά ο Ιαπωνικός λαός) φαίνεται να είναι σε κατάσταση αναστάτωσης. Κατ’ αρχήν, θα πρέπει να αλλάξουμε αυτήν την κατάσταση. Η πραγματοποίηση αυτής της αποστολής είναι το μονοπάτι για την ανάπτυξη παγκόσμιας ανθρωπιάς.

Όταν το συνειδητοποίησα αυτό, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η πραγματική κατάσταση του Aikido είναι αγάπη και αρμονία. Έτσι το bu (πολεμικό) στο Aikido, είναι η έκφραση της αγάπης. Σπούδαζα Aikido προκειμένου να υπηρετήσω την πατρίδα μου. Γι’ αυτό, το πνεύμα του Aikido μπορεί να είναι μόνο αγάπη και αρμονία. Το Aikido γεννήθηκε σε συμφωνία με τις αρχές και τον τρόπο λειτουργίας του Σύμπαντος. Γι’ αυτό είναι budo (πολεμική τέχνη) της απόλυτης νίκης.

Β: Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τις αρχές του Aikido; Ο κόσμος το βλέπει σαν κάτι μυστικιστικό, σαν το ninjutsu, καθώς εσείς sensei, έχετε ρίξει ογκώδεις αντιπάλους με αστραπιαία ταχύτητα και έχετε σηκώσει αντικείμενα αρκετών εκατοντάδων κιλών.

Ο-SENSEI: Απλώς μοιάζει μυστικιστικό. Στο Aikido χρησιμοποιούμε απόλυτα τη δύναμη του αντιπάλου. Έτσι, όσο μεγαλύτερη δύναμη χρησιμοποιεί ο αντίπαλος, τόσο πιο εύκολο είναι για σένα.

Β: Τότε, με αυτή την έννοια, υπάρχει aiki και στο τζούντο, καθώς στο τζούντο συγχρονίζεσαι με τον ρυθμό του αντιπάλου σου. Εάν τραβήξει, σπρώχνεις. Εάν σπρώξει, τραβάς. Τον κινείς σύμφωνα με αυτή την αρχή, τον κάνεις να χάσει την ισορροπία του και μετά εφαρμόζεις την τεχνική σου.

Ο-SENSEI: Στο Aikido δεν υπάρχει καθόλου επίθεση. Το να επιτεθείς, σημαίνει ότι το πνεύμα έχει ήδη χάσει. Εμμένουμε στην αρχή της απόλυτης μη-αντίστασης, δηλαδή, δεν αντιστεκόμαστε στον επιτιθέμενο. Έτσι, στο Aikido δεν υπάρχει αντίπαλος. Η νίκη στο Aikido είναι masakatsu agatsu (σωστή νίκη, νίκη του εαυτού). Δεδομένου ότι υπερνικάς οτιδήποτε σύμφωνα με την αποστολή του ουρανού, κατέχεις απόλυτη δύναμη.

Β: Αυτό σημαίνει ato no sen; (ο όρος αυτός αναφέρεται σε αργοπορημένη αντίδραση σε μία επίθεση.)

Ο-SENSEI: Σε καμία περίπτωση. Δεν είναι θέμα sensen no sen ή sen no sen. Αν προσπαθήσουμε να το βάλουμε σε λόγια, θα έλεγα ότι ελέγχεις τον αντίπαλό σου, χωρίς να προσπαθείς να τον ελέγξεις. Δηλαδή, η κατάσταση της συνεχούς νίκης. Δεν τίθεται θέμα νίκης επί του αντιπάλου ή ήττας από αυτόν. Με αυτήν την έννοια, δεν υπάρχει αντίπαλος στο Aikido. Ακόμα και αν υπάρχει αντίπαλος, γίνεται μέρος του εαυτού σου, ένας συνεργάτης που απλά τον ελέγχεις.

Β: Πόσες τεχνικές υπάρχουν στο Aikido;


Ο-SENSEI
: Υπάρχουν περίπου 3000 βασικές τεχνικές και κάθε μία έχει περίπου 16 παραλλαγές…οπότε υπάρχουν πολλές χιλιάδες. Ανάλογα με την κατάσταση, δημιουργείς νέες τεχνικές.

Α: Πότε αρχίσατε να σπουδάζετε πολεμικές τέχνες;

Ο-SENSEI:
 Περίπου 14-15 ετών. Αρχικά έμαθα Tenshinyo-ryu Jiujitsu από τον Tokasaburo Tozawa Sensei, μετά Kito-ryu, Yagyu-ryu, Aioi-ryu, Shinkage-ryu, όλα τους μορφές Jujutsu. Όμως σκεφτόμουνα ότι ίσως να υπάρχει μία αληθινή μορφή budo, κάπου αλλού. Δοκίμασα Hozoin-ryu sojitsu και Κendo. Αλλά όλες αυτές οι τέχνες ασχολούνται με μορφές μάχης σώμα με σώμα και δεν μπορούσαν να με ικανοποιήσουν. Έτσι επισκέφθηκα αρκετές περιοχές της χώρας, αναζητώντας τον Δρόμο και εξασκούμενος, αλλά μάταια.

Α: Αυτή είναι η ασκητική άσκηση του πολεμιστή;

Ο-SENSEI: Ναι, η αναζήτηση για το αληθινό budo. Όποτε πήγαινα σε άλλες σχολές, ποτέ δεν προκαλούσα τον sensei του dojo. Κάποιος που είναι υπεύθυνος για ένα dojo έχει στην πλάτη του πολλά πράγματα, έτσι είναι πολύ δύσκολο να δείξει τις πραγματικές του ικανότητες. Του έδειχνα τον σεβασμό που άρμοζε και μάθαινα από αυτόν. Εάν έκρινα τον εαυτό μου ανώτερο, πάλι του εκδήλωνα τον σεβασμό μου και επέστρεφα σπίτι.

Β: Άρα δεν μάθατε Aikido από την αρχή. Πότε εμφανίστηκε το Aikido;

Ο-SENSEI:
 Όπως είπα πριν, πήγα σε πολλά μέρη αναζητώντας το αληθινό budo. Μετά, περίπου στα 30 μου, εγκαταστάθηκα στο Hokkaido. Κάποια στιγμή, ενώ έμενα στο Hisada Inn στο Engaru, στην Επαρχία Kitami, συνάντησα κάποιον Sokaku Takeda Sensei της φατρίας Aizu. Δίδασκε Daito-ryu Jujutsu. Στη διάρκεια των 30 ημερών που μάθαινα από αυτόν, ένοιωσα κάτι σαν έμπνευση. Αργότερα, κάλεσα αυτόν τον δάσκαλο σπίτι μου και μαζί με 15-16 από τους υπαλλήλους μου, γίναμε μαθητές, αναζητώντας την ουσία του budo.

Β: Ανακαλύψατε το Aikido όσο μαθαίνατε Daito-ryu από τον Sokaku Takeda;

Ο-SENSEI: Όχι. Θα ήταν πιο ακριβές να πω, ότι ο Takeda Sensei άνοιξε τα μάτια μου στο budo.

Α: Υπάρχουν κάποιες ιδιαίτερες συνθήκες, που περιβάλλουν την ανακάλυψή σας του Aikido;

Ο-SENSEI:
 Ναι. Έγινε ως εξής. Ο πατέρας μου αρρώστησε σοβαρά το 1919. Ζήτησα άδεια από τον Takeda Sensei και ξεκίνησα για το σπίτι μου. Στη διαδρομή μου είπαν, ότι εάν κάποιος πήγαινε στο Ayabe, κοντά στο Kyoto και έκανε μία ευχή, κάθε ασθένεια θεραπευόταν. Έτσι, πήγα εκεί και συνάντησα τον Onisaburo Deguchi. Στη συνέχεια, όταν έφτασα σπίτι, έμαθα ότι ο πατέρας μου είχε ήδη πεθάνει. Αν και είχα συναντήσει τον Deguchi Sensei μόνο μία φορά, αποφάσισα να μετακομίσω στο Αyabe με την οικογένειά μου και τελικά έμεινα εκεί μέχρι το τελευταίο μέρος της περιόδου Taisho (γύρω στα 1925). Ναι…εκείνη την εποχή ήμουν περίπου 40 ετών.

Μία μέρα σκουπιζόμουνα δίπλα στο πηγάδι. Ξαφνικά, ένας καταρράκτης από εκτυφλωτικό χρυσό φως έπεσε από τον ουρανό και τύλιξε το σώμα μου. Ξαφνικά, το σώμα μου άρχισε να μεγαλώνει, φτάνοντας το μέγεθος ολόκληρου του Σύμπαντος. Αποσβολωμένος από αυτήν την εμπειρία, συνειδητοποίησα ξαφνικά, ότι δε θα πρέπει να σκέφτεται κανείς να προσπαθεί να νικήσει. Η μορφή του budo πρέπει να είναι αγάπη. Θα πρέπει να ζει κανείς με αγάπη. Αυτό είναι το Aikido και αυτή είναι η παλιά μορφή της στάσης στο Κenjutsu. Μετά από αυτήν τη συνειδητοποίηση, ήμουν γεμάτος χαρά και δεν μπορούσα να συγκρατήσω τα δάκρυά μου.

Β: Τότε στο budo δεν είναι καλό να είσαι δυνατός. Από τα παλιά χρόνια διδάσκεται η ένωση του «Ken» και του «Zen». Πράγματι, εάν δεν αδειάσεις το μυαλό σου, δεν μπορείς να καταλάβεις την ουσία του budo. Σε αυτήν την κατάσταση, δεν έχει σημασία ούτε το σωστό, ούτε το λάθος.

Ο-SENSEI:
 Όπως είπα και προηγουμένως, η ουσία του budo είναι ο Δρόμος του masakatsu agatsu (σωστή νίκη – νίκη του εαυτού).

Β: Έχω ακούσει μία ιστορία, για το πώς μπλεχτήκατε σε μία μάχη με 150 εργάτες.

Ο-SENSEI: Αλήθεια; Από ότι θυμάμαι…ο Deguchi Sensei πήγε το 1924 στη Μογγολία, προκειμένου να πετύχει τον στόχο του για μία ενωμένη Ασιατική κοινότητα, που ήταν και ο στόχος της εθνικής πολιτικής. Τον συνόδεψα, όπως μου ζήτησε, παρ’ όλο που μου είχαν ζητήσει να καταταγώ στον στρατό.

Ταξιδέψαμε στη Μογγολία και τη Μαντζουρία. Όταν βρισκόμασταν στη Μαντζουρία, συναντήσαμε μία ομάδα έφιππων ληστών και ξέσπασαν πυροβολισμοί. Απάντησα στα πυρά τους με ένα μάουζερ και μετά όρμησα ανάμεσα στους ληστές, τους επιτέθηκα άγρια και διαλύθηκαν. Κατάφερα να ξεφύγω τον κίνδυνο.

Α: Από ότι γνωρίζω, Sensei, έχετε πολλές διασυνδέσεις με τη Μαντζουρία. Περάσατε πολύ καιρό εκεί;

Ο-SENSEI: Μετά από αυτό το περιστατικό, πήγαινα στη Μαντζουρία αρκετά συχνά. Ήμουν σύμβουλος πολεμικών τεχνών στην οργάνωση Shimbuden και στο Πανεπιστήμιο Kenkoku στη Μογγολία. Για τον λόγο αυτόν με δέχθηκαν πολύ καλά.

Β: Ο Ashihei Hino έγραψε μία ιστορία ονόματι «Oja no Za» στο Shosetsu Shincho, στην οποία μιλάει για τα νεανικά χρόνια του Τenryu Saburo, επαναστάτη του κόσμου του Σούμο, και για τη συνάντησή του με την τέχνη του Aikido και το αληθινό του πνεύμα. Αυτή η ιστορία αφορά εσάς, Sensei;

Ο-SENSEI: Ναι

Β: Αυτό σημαίνει ότι για κάποιο διάστημα είχατε σχέσεις με τον Τenryu;

Ο-SENSEI: Ναι. Έμενε σπίτι μου για περίπου 3 μήνες.

Β: Αυτό ήταν στη Μαντζουρία;

Ο-SENSEI: Ναι. Τον συνάντησα κάνοντας βόλτες μετά τον εορτασμό της 10ης επετείου από την εγκαθίδρυση της κυβέρνησης της Μαντζουρίας. Εκεί ήταν και ένας γοητευτικός άντρας και υπήρχαν πολλοί που τον προέτρεπαν με σχόλια του τύπου, «Αυτός ο sensei έχει μεγάλη δύναμη. Γιατί δεν δοκιμάζεις τον εαυτό σου εναντίον του;» Ρώτησα κάποιον δίπλα μου ποιος ήταν αυτός ο άνθρωπος. Μου εξήγησαν ότι ήταν ο διάσημος Τenryu, που είχε αποχωρήσει από την Ένωση Παλαιστών Σούμο. Στη συνέχεια μου τον σύστησαν.

Τελικά καταλήξαμε να αναμετρούμε τις δυνάμεις μας. Κάθισα κάτω και είπα στον Tenryu: «Σε παρακαλώ, προσπάθησε να με σπρώξεις. Σπρώξε δυνατά, μην συγκρατείσαι». Καθώς γνώριζα το μυστικό του Aikido, δεν μπορούσε να με κουνήσει ούτε εκατοστό. Ακόμα και ο Tenryu ξαφνιάστηκε. Μετά από την εμπειρία αυτή, έγινε μαθητής του Aikido. Ήταν καλός άνθρωπος.

Α: Sensei, είχατε σχέσεις και με το ναυτικό;

Ο-SENSEI: Ναι, για μεγάλο χρονικό διάστημα. Από το 1927 ή 1928 και για περίπου 10 χρόνια, ήμουν επισκέπτης καθηγητής στη Ναυτική Ακαδημία.

Β: Κάνατε μαθήματα σε στρατιώτες, την εποχή που διδάσκατε στη Ναυτική Ακαδημία;

Ο-SENSEI: Έχω διδάξει συχνά στον στρατό, ξεκινώντας από τη Ναυτική Ακαδημία γύρω στο 1927-1928. Κατά το 1932-1933, ξεκίνησα μαθήματα πολεμικών τεχνών στη σχολή Τoyama, για τον στρατό. Έπειτα, γύρω στα 1941-1942, δίδαξα Aikido στους φοιτητές της Ακαδημίας της Στρατιωτικής Αστυνομίας. Κάποια φορά έκανα επίδειξη Aikido μετά από πρόσκληση του Στρατηγού Tashie Maeda, επόπτη της Στρατιωτικής Ακαδημίας.

Β: Δεδομένου ότι ασχοληθήκατε με τη διδασκαλία σε στρατιώτες, θα πρέπει να συναντήσατε πολλούς σκληρούς τύπους και επεισόδια.

Ο-SENSEI: Ναι. Μέχρι και ενέδρα μου έστησαν κάποτε.

Β: Ήταν επειδή σας θεωρούσαν δεσποτικό δάσκαλο;

Ο-SENSEI: Όχι, δεν ήταν αυτό. Το έκαναν για να δοκιμάσουν τη δύναμή μου. Ήταν μόλις είχα αρχίσει να διδάσκω Aikido στη στρατιωτική αστυνομία. Ένα βράδυ, ενώ διέσχιζε τα πεδία εκπαίδευσης, ένοιωσα ότι συνέβαινε κάτι παράξενο. Ένοιωσα ότι κάτι θα γινόταν. Ξαφνικά, ξεπήδησαν πολλοί στρατιώτες από όλες τις μεριές, πίσω από θάμνους και λάκκους και με περικύκλωσαν. Άρχισαν να με χτυπάνε με ξύλινα σπαθιά και ξύλινα τουφέκια. Αλλά καθώς ήμουν συνηθισμένος σε τέτοια, δεν με πείραζε καθόλου. Ενώ προσπαθούσαν να με χτυπήσουν, εγώ έστριβα το σώμα μου από εδώ και από εκεί και έπεφταν εύκολα καθώς έσπρωχνα. Στο τέλος εξαντλήθηκαν όλοι. Ο κόσμος είναι πάντα γεμάτος εκπλήξεις.

Τις προάλλες, συνάντησα έναν από τους άντρες που μου επιτέθηκαν. Είμαι σύμβουλος στην Ένωση Αποφοίτων Στρατιωτικής Αστυνομίας, της Επαρχίας Wakayama. Σε μία πρόσφατη συνάντηση, κάποιος με αναγνώρισε και με πλησίασε χαμογελώντας. Αφού μιλήσαμε αρκετά λεπτά, έμαθα ότι ήταν ένας από τους άντρες που μου είχαν επιτεθεί εκείνη τη μέρα, πριν πολλά χρόνια. Ξύνοντας το κεφάλι του μου είπε: «Λυπάμαι γι’ αυτό το περιστατικό. Τη μέρα εκείνη συζητούσαμε για το αν ο νέος δάσκαλος του Aikido ήταν πραγματικά δυνατός ή όχι. Μία ομάδα από εμάς, θερμόαιμοι τύποι της στρατιωτικής αστυνομίας, συζητούσαμε το θέμα και αποφασίσαμε να δοκιμάσουμε τον νέο δάσκαλο. Περίπου τριάντα άντρες στήσαμε ενέδρα. Μείναμε έκπληκτοι που τριάντα άντρες, γεμάτοι αυτοπεποίθηση, δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα ενάντια στη δύναμή σας.»

C: Έγιναν κι άλλα επεισόδια όσο ήσασταν στη σχολή Toyama;

Ο-SENSEI: Αναμέτρηση δύναμης; Υπήρξε ένα επεισόδιο, νομίζω, πριν την ιστορία με τη στρατιωτική αστυνομία. Κάποιοι αξιωματικοί που δίδασκαν στη σχολή Toyama, με κάλεσαν για να μετρήσουν τη δύναμή μου ενάντια στη δική τους. Περηφανεύονταν όλοι για τις ικανότητές τους, λέγοντας πράγματα όπως: «Σήκωσα τόσα κιλά» ή «Έσπασα ένα κούτσουρο τόσο παχύ». Τους εξήγησα: «Δεν έχω τη δική σας δύναμη αλλά μπορώ να ρίξω ανθρώπους σαν κι εσάς, μόνο με το μικρό μου δάχτυλο. Σας λυπάμαι να σας ρίξω, οπότε ας κάνουμε κάτι άλλο.»

Τέντωσα το δεξί μου χέρι και ακούμπησα τον δείκτη μου στην άκρη ενός γραφείου. Τους ζήτησα να στηριχθούν με το στομάχι τους πάνω στο χέρι μου. Ένας, δύο, τρεις αξιωματικοί έγειραν στο χέρι μου. Όλοι είχαν μείνει με τα μάτια ορθάνοιχτα. Συνέχισαν μέχρι που έξι άντρες στηρίζονταν στο χέρι μου και μετά ζήτησα από έναν αξιωματικό που καθόταν κοντά μου, ένα ποτήρι νερό. Καθώς έπινα το νερό με το αριστερό μου χέρι, όλοι αντάλλασσαν ματιές αμίλητοι.

Β: Εκτός από το Aikido, θα πρέπει να έχετε και τρομερή φυσική δύναμη.

Ο-SENSEI: Όχι ιδιαίτερη.

KISSHOMARU UESHIBA:
 Και βέβαια έχει δύναμη, αλλά πρόκειται για τη δύναμη του ki και όχι για φυσική δύναμη. Πριν λίγο καιρό, όταν μετακομίσαμε σε ένα νέο σπίτι στην εξοχή, είδαμε 7-8 εργάτες, να προσπαθούν μάταια να σηκώσουν έναν τεράστιο κορμό δέντρου. Ο πατέρας μου στάθηκε λίγο και τους κοίταζε και μετά τους ζήτησε να παραμερίσουν, για να δοκιμάσει και αυτός. Σήκωσε εύκολα τον κορμό και τον μετακίνησε. Είναι εντελώς ασύλληπτο να γίνονται τέτοια πράγματα, μόνο με τη φυσική δύναμη. Επίσης υπήρξε και ένα περιστατικό με κάποιον Mihamahiro.

Β: Τον Mihamahiro της Ένωσης Πάλης Σούμο, Takasago Beya;

Ο-SENSEI: Ναι. Ήταν από την Επαρχία Kishu. Όταν έμενα στο Shingu στη Wakayama, ο Μihamahiro πήγαινε καλά στην ιεραρχία του Σούμο. Είχε τρομερή δύναμη και μπορούσε να σηκώσει τρεις ράγες εκατοντάδων κιλών. Όταν έμαθα ότι ο Mihamahiro έμενε στην πόλη, τον κάλεσα σπίτι μου. Καθώς μιλούσαμε, ο Mihamahiro είπε: «Έχω ακούσει Sensei ότι έχετε μεγάλη δύναμη. Γιατί δεν δοκιμάζουμε τις δυνάμεις μας;» «Εν τάξει. Μπορώ να σε ακινητοποιήσω μόνο με τον δείκτη μου» απάντησα.

Τον άφησα να με σπρώξει, ενώ καθόμουν. Αυτός ο τύπος, που μπορούσε να σηκώσει τεράστια βάρη, φυσούσε και ξεφυσούσε αλλά δεν μπορούσε να με ρίξει. Μετά, έστρεψα τη δύναμή του μακριά από εμένα και αυτός εκσφενδονίστηκε. Όπως ήταν πεσμένος, ακούμπησα τον δείκτη μου στο σώμα του και παρέμεινε εντελώς ακινητοποιημένος. Ήταν όπως ένας ενήλικος που κρατάει ακίνητο ένα μωρό. Του πρότεινα να ξαναδοκιμάσει και τον άφησα να με σπρώξει από το μέτωπο. Όμως, δεν μπορούσε να με μετακινήσει καθόλου. Μετά, τέντωσα τα πόδια μου και, αφού ισορρόπησα τον εαυτό μου, τα σήκωσα στον αέρα και τον έβαλα να με σπρώξει. Και πάλι δεν μπορούσε να με κινήσει. Είχε μείνει έκπληκτος και άρχισε να μαθαίνει Aikido.

Α: Όταν λέτε ότι ακινητοποιείτε κάποιον με ένα δάκτυλο, εννοείτε ότι πιέζετε κάποιο ζωτικό σημείο;

Ο-SENSEI: Φτιάχνω έναν κύκλο γύρω του. Η δύναμή του περικλείεται μέσα σε αυτόν τον κύκλο. Όσο δυνατός και αν είναι, δεν μπορεί η δύναμή του να βγει από αυτόν τον κύκλο. Γίνεται αδύναμος. Έτσι, εάν ακινητοποιήσεις τον αντίπαλό σου, παραμένοντας έξω από τον κύκλο του, μπορείς να τον κρατήσεις με τον δείκτη σου ή το μικρό σου δάχτυλο. Αυτό είναι εφικτό, διότι ο αντίπαλος έχει ήδη γίνει αδύναμος.

Β: Και πάλι είναι θέμα φυσικής. Και στο Τζούντο, όταν ρίχνεις ή ακουμπάς έναν αντίπαλο, βάζεις τον εαυτό σου στην ίδια θέση. Στο Τζούντο, κινείσαι με διάφορους τρόπους και προσπαθείς να βάλεις τον αντίπαλό σου σε μία τέτοια θέση.

Α: Είναι και η γυναίκα σας από την Επαρχία Wakayama;

Ο-SENSEI: Ναι. Το πατρικό της όνομα στην Wakayama, ήταν Takeda.

Α: Η οικογένεια Takeda έχει πολύ στενές σχέσεις με τις πολεμικές τέχνες.

Ο-SENSEI:
 Θα μπορούσατε να το πείτε αυτό. Η οικογένειά μου υπήρξε πιστή στον Αυτοκρατορικό Οίκο, για πολλές γενιές. Και τους υποστηρίξαμε με όλη μας την καρδιά. Για την ακρίβεια, οι πρόγονοί μου έδωσαν την ιδιοκτησία και την περιουσία τους και μετακινήθηκαν ανά την χώρα, στην υπηρεσία της Αυτοκρατορικής Οικογένειας.

Β: Δεδομένου ότι και εσείς Sensei μετακινείστε συνεχώς από την εποχή που ήσασταν νεαρός, θα πρέπει να ήταν πολύ δύσκολα για τη γυναίκα σας.

Ο-SENSEI: Καθώς ήμουν πολύ απασχολημένος, δεν είχα και πολύ ελεύθερο χρόνο για να τον περνάω στο σπίτι.

KISSHOMARU UESHIBA:
 Η οικογένεια του πατέρα μου είχε οικονομική άνεση και έτσι ήταν σε θέση να ασχοληθεί με τις πολεμικές τέχνες. Επιπλέον, ένα χαρακτηριστικό του πατέρα μου είναι ότι δεν τον ενδιαφέρουν τα χρήματα.

Κάποτε συνέβη το εξής περιστατικό. Το 1926, ο πατέρας μου εγκαταστάθηκε στο Τόκιο. Στην αρχή έφτασε μόνος του και μετά ήρθε και η οικογένεια από το Τanabe, το 1927. Μείναμε στο Sarumachi, στο Shibashirogane στο Τόκιο. Νοικιάσαμε ένα σπίτι με τη βοήθεια του κ. Kiyoshi Yamamoto, γιου του Στρατηγού Gambei Yamamoto. Την εποχή εκείνη, ο πατέρας μου είχε μία αρκετά μεγάλη περιουσία στο Tanabe, με καλλιεργημένα και ακαλλιέργητα κτήματα και δασικές εκτάσεις. Όμως είχε ελάχιστα μετρητά. Δανειζόταν για να τα βγάλει πέρα. Εντούτοις, δεν σκέφτηκε ποτέ να πουλήσει μέρος της γης. Και όχι μόνον αυτό. Όταν οι μαθητές του τού έφερναν προσφορές κάθε μήνα, έλεγε: «Δεν θέλω τέτοια πράγματα». Τους έλεγε να τα προσφέρουν στην kamisama (θεότητα) και δεν δέχτηκε ποτέ χρήματα άμεσα. Και όταν χρειαζόταν χρήματα, παρουσιαζόταν ταπεινά στο ιερό της kamisama και λάμβανε δώρα από τη θεότητα. Ποτέ δεν σκεφτήκαμε να χρεώσουμε χρήματα για το budo.

Ο χώρος προπόνησης την εποχή εκείνη, ήταν η αίθουσα μπιλιάρδου στην έπαυλη του Κόμη Shimazu. Στην προπόνηση έρχονταν πολλοί διακεκριμένοι, μεταξύ των οποίων αξιωματικοί όπως ο Ναύαρχος Isamu Takeshita και πολλοί αριστοκράτες. Το όνομα που χρησιμοποιούσαμε ήταν Αikijujutsu ή Ueshiba-ryu Αikijutsu.

Β: Ποια είναι η καλύτερη ηλικία να ξεκινήσει κανείς Aikido;

KISSHOMARU UESHIBA:
 Μπορεί να ξεκινήσει από εφτά ή οχτώ ετών, αλλά ιδανικά, η σοβαρή προπόνηση θα πρέπει να αρχίσει γύρω στα δεκαπέντε με δεκαέξι. Το σώμα είναι πιο δεμένο και τα κόκκαλα πιο δυνατά στην ηλικία αυτή. Εξάλλου, το Aikido (όπως και οι άλλες μορφές budo) έχει πολλές πνευματικές πλευρές, οπότε στην ηλικία αυτή αρχίζει ο άνθρωπος να αποκτάει αντίληψη του κόσμου και της φύσης του budo. Οπότε, θα έλεγα ότι γύρω στα δεκαπέντε με δεκαέξι, είναι καλή ηλικία για να αρχίσει κανείς Aikido.

Β: Σε σχέση με το Τζούντο, στο Aikido είναι πολύ λίγες οι φορές που έρχεται κανείς στα χέρια με τον αντίπαλό του. Οπότε, δεν χρειάζεται πολύ μεγάλη φυσική δύναμη στο Aikido. Επιπλέον, μπορείς να αντιμετωπίσεις περισσότερους από έναν αντιπάλους ταυτόχρονα. Είναι πράγματι ιδανικό budo. Από αυτήν την άποψη, έρχονται πολλοί νταήδες να μάθουν Aikido;

KISSHOMARU UESHIBA:
 Βεβαίως, έρχονται και τέτοιοι τύποι. Αλλά τέτοιοι άνθρωποι, που έρχονται να μάθουν Aikido με την πρόθεση να το χρησιμοποιήσουν σαν όπλο, δεν μένουν πολύ. Το budo δεν είναι σαν τον χορό ή το σινεμά. Βρέξει χιονίσει, πρέπει να εξασκείσαι καθημερινά για να προοδεύσεις. Συγκεκριμένα, το Aikido είναι σαν πνευματική εξάσκηση που γίνεται χρησιμοποιώντας μία μορφή budo. Δεν μπορεί ποτέ να καλλιεργηθεί σαν όπλο, από αυτούς που θα το χρησιμοποιούσαν για μάχη. Επίσης, άτομα με τάση στη βία, σταματάνε να συμπεριφέρονται με αυτόν τον τρόπο, όταν μαθαίνουν Aikido.

Β: Μάλιστα…μέσα από τη συνεχή προπόνηση, σταματάνε να φέρονται σαν νταήδες.

Ο-SENSEI: Επειδή το Aikido δεν είναι bu (πολεμική μέθοδος) βίας αλλά πολεμική τέχνη αγάπης, δεν συμπεριφέρεσαι βίαια. Μεταστρέφεις τον βίαιο αντίπαλο με ήρεμο τρόπο. Δεν μπορούν πλέον να συμπεριφέρονται σαν νταήδες.

Β: Καταλαβαίνω. Δεν ελέγχεις τη βία με βία αλλά μετατρέπεις τη βία σε αγάπη.

Α: Τι είναι το πρώτο που διδάσκετε σαν βάση στο Aikido; Στο Τζούντο, το πρώτο που μαθαίνουμε είναι ukemi (πτώσεις).

KISSHOMARU UESHIBA:
 Πρώτα κίνηση του σώματος (taisabaki), μετά ροή του ki.

Α: Τι είναι ροή του ki;

KISSHOMARU UESHIBA:
 Στο Aikido εξασκούμαστε συνεχώς, στο να ελέγχουμε ελεύθερα το ki του αντιπάλου, μέσω της κίνησης του δικού μας ki, παρασύροντας τον αντίπαλο στη δική μας κίνηση. Μετά, εξασκούμαστε στο πώς να στρίβουμε το σώμα μας. Δεν κινείται μόνο το σώμα, αλλά και τα χέρια και τα πόδια μαζί. Μετά, όλο το σώμα γίνεται ένα και κινείται απαλά.

Β: Παρακολουθώντας μία προπόνηση Aikido, οι μαθητές δείχνουν να πέφτουν πολύ φυσικά. Τι είδους προπόνηση κάνετε για πτώσεις;

KISSHOMARU UESHIBA:
 Σε αντίθεση με το Τζούντο, όπου έρχεσαι στα χέρια με τον αντίπαλό σου, στο Aikido διατηρείς σχεδόν πάντα μία απόσταση. Συνεπώς, ένας πιο ελεύθερος τύπος ukemi είναι εφικτός. Αντί για απότομη πτώση, όπως στο Τζούντο, πέφτουμε κυκλικά, που είναι ένας πολύ φυσικός τύπος ukemi. Προπονούμαστε λοιπόν επιμελώς, στα τέσσερα αυτά στοιχεία.

Β: Εξασκείστε λοιπόν στο tai no sabaki (κίνηση του σώματος), στο ki no nagare (ροή του ki), στο tai no tenkan ho (στροφή του σώματος), στο ukemi και μετά ξεκινάτε την εξάσκηση σε τεχνικές. Τι είδους τεχνικές διδάσκονται στην αρχή;

KISSHOMARU UESHIBA: Το Shihonage, μία τεχνική για να πετάς τον αντίπαλο σε διάφορες κατευθύνσεις. Αυτό γίνεται με τον ίδιο τρόπο, όπως η τεχνική του ξίφους. Φυσικά χρησιμοποιούμε και bokken (ξύλινα ξίφη).

Όπως είπα πριν, στο Aikido, ακόμα και ο εχθρός γίνεται μέρος της κίνησής σου. Μπορώ να κινήσω τον εχθρό ελεύθερα, κατά βούληση. Φυσική συνέπεια είναι πως όταν εξασκείσαι με οποιοδήποτε διαθέσιμο μέσο, όπως ένα δόρυ ή ένα ξύλινο ξίφος, γίνεται κι αυτό μέρος του εαυτού σου, όπως το χέρι ή το πόδι. Γι’ αυτό, στο Aikido οτιδήποτε και αν κρατάς, παύει να είναι ένα απλό αντικείμενο. Γίνεται μια προέκταση του ίδιου σου του σώματος.

Μετά είναι το Ιriminage. Στην τεχνική αυτή, μπαίνεις όταν ο αντίπαλος προσπαθεί να σε χτυπήσει και τη στιγμή εκείνη γίνονται δύο ή τρία atemi (χτυπήματα). Για παράδειγμα, ο αντίπαλος χτυπάει πλάγια το πρόσωπό σου, με γροθιά ή με μαχαίρι (tegatana).

Χρησιμοποιώντας τη δύναμη του αντιπάλου σου, ανοίγεις το σώμα σου προς τα αριστερά και πίσω, καθώς οδηγείς το δεξί του χέρι, με τα δύο σου χέρια τεντωμένα, συνεχίζοντας την κατεύθυνση της κίνησής του. Μετά, κρατώντας το χέρι του αντιπάλου σου, το κουνάς κυκλικά γύρω από το κεφάλι σου. Πέφτει με το χέρι του τυλιγμένο γύρω από το κεφάλι του…Και αυτό είναι ροή του ki…

Υπάρχουν πολλές θεωρίες για το σημείο αυτό. Ο αντίπαλος μένει εντελώς αδύναμος, ή μάλλον, η δύναμή του οδηγείται στην κατεύθυνση που εσύ θέλεις να την πας. Οπότε, όσο μεγαλύτερη δύναμη έχει ο αντίπαλος, τόσο πιο εύκολα είναι για σένα. Από την άλλη, εάν συγκρουστείς με τη δύναμη του αντιπάλου σου, δεν έχεις ελπίδες να νικήσεις ενάντια σε κάποιον πολύ δυνατό.

Ο-SENSEI: Επίσης, στο Aikido δεν πηγαίνεις ποτέ ενάντια στη δύναμη του αντιπάλου. Όταν σου επιτίθεται με χτύπημα ή με σπαθί, ουσιαστικά υπάρχει ένα σημείο ή μία γραμμή. Το μόνο που χρειάζεται είναι να αποφύγεις αυτό το σημείο ή αυτήν τη γραμμή.

KISSHOMARU UESHIBA: Μετά κάνουμε τις ακόλουθες τεχνικές: καθιστό Ikkyo από επίθεση Shomenuchi, Nikyo, μετά τεχνικές αρθρώσεων και ακινητοποίησης και άλλα.

Β: Το Aikido περιέχει πολλά πνευματικά στοιχεία. Πόσο χρειάζεται κανείς, για να αποκτήσει μία βαθιά κατανόηση του Aikido, από το αρχικό σημείο;

KISSHOMARU UESHIBA: Κάποιοι άνθρωποι έχουν καλό συντονισμό, κάποιοι δεν έχουν. Επομένως δεν μπορούμε να γενικεύσουμε. Συνήθως όμως, μετά από τρεις μήνες, αρχίζει να καταλαβαίνει κανείς τι είναι το Aikido. Αυτοί που έχουν ολοκληρώσει τρεις μήνες προπόνησης, θα εξασκηθούν για έξι μήνες. Αν προπονηθείς για έξι μήνες, μπορείς να συνεχίσεις επ’ αόριστον. Αυτοί που έχουν μόνο επιφανειακό ενδιαφέρον, τα παρατάνε πριν τους τρεις μήνες.

Β: Από ότι ξέρω, θα γίνουν εξετάσεις Shodan, στις 28 του μήνα. Πόσες Μαύρες Ζώνες υπάρχουν αυτήν τη στιγμή;

KISSHOMARU UESHIBA: Ο υψηλότερος βαθμός είναι ο 8ος. Υπάρχουν τέσσερις που έχουν αυτόν τον βαθμό. Υπάρχουν έξι μαύρες ζώνες 7ου βαθμού. Υπάρχουν πολλές μαύρες ζώνες 1ου βαθμού, αλλά βεβαίως, τα νούμερα αυτά περιλαμβάνουν μόνον όσους έχουν έρθει σε επαφή με το Ηombu Dojo, μετά τον πόλεμο.

Β: Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που μαθαίνουν Aikido και σε άλλες χώρες από ότι ξέρω.

KISSHOMARU UESHIBA: Ο κ. Tohei έχει επισκεφθεί τη Χαβάη και τις ΗΠΑ, με σκοπό να διδάξει Aikido. Το Aikido είναι εξαιρετικά δημοφιλές στη Χαβάη, όπου υπάρχουν 1200-1300 μαθητές. Αυτός ο αριθμός στη Χαβάη αντιστοιχεί σε 70-80.000 άτομα στο Τόκιο. Υπάρχουν αρκετές μαύρες ζώνες και στη Γαλλία. Υπάρχει ένας γάλλος που άρχισε να μαθαίνει Aikido, μετά από έναν τραυματισμό στο Tζούντο. Ήθελε να βιώσει το αληθινό πνεύμα του Aikido αλλά δεν μπορούσε να το πετύχει στη Γαλλία. Ένοιωθε ότι για να αναζητήσει το αληθινό πνεύμα του Aikido, θα έπρεπε να πάει στη γενέτειρα της τέχνης. Εξήγησε ότι για τον λόγο αυτόν ήρθε στην Ιαπωνία. Ο πρέσβης του Παναμά μαθαίνει επίσης Aikido αλλά το κλίμα της Ιαπωνίας είναι μάλλον πολύ κρύο γι’ αυτόν και δεν προπονείται τον Χειμώνα. Υπάρχει και μία κυρία, η Οnada Hara, που πήγε στη Ρώμη να σπουδάσει γλυπτική. Ερχόταν στο dojo από την εποχή που ήταν φοιτήτρια, στη Σχολή Καλών Τεχνών του Τόκιο. Πρόσφατα έλαβα γράμμα της και έλεγε ότι συνάντησε έναν Ιταλό που μάθαινε Aikido και της φέρθηκε πολύ καλά.

Α: Και όσον αφορά τις εξηγήσεις των τεχνικών του Aikido;

Ο-SENSEI: Τα βασικά σημεία είναι το masakatsu, το agatsu και το katsuhayai. Όπως είπα προηγουμένως, masakatsu σημαίνει «σωστή νίκη» και agatsu σημαίνει «νίκη σύμφωνα με την ουράνια αποστολή που σου έχει δοθεί». Katsuhayai σημαίνει «το μυαλό να βρίσκεται σε κατάσταση γρήγορης νίκης.»

Α: Ο δρόμος είναι μακρύς, έτσι δεν είναι;

Ο-SENSEI:
 Ο Δρόμος του Aiki δεν έχει τέλος. Είμαι τώρα 76 ετών αλλά ακόμα συνεχίζω να ψάχνω. Δεν είναι εύκολο πράγμα να βρεις τον Δρόμο στο budo ή στις τέχνες. Στο Aikido πρέπει να καταλάβεις κάθε φαινόμενο στο Σύμπαν. Για παράδειγμα την περιστροφή της Γης και το πιο πολύπλοκο και μακρινό σύστημα του Σύμπαντος. Είναι εξάσκηση που κρατάει μία ζωή.

Β: Επομένως, το Αiki είναι η διδασκαλίες του Κami αλλά και ο δρόμος των πολεμικών τεχνών. Τότε, τι είναι το πνεύμα του Aikido;

Ο-SENSEI: Το Aikido είναι ai (αγάπη). Κάνεις αυτήν τη μεγάλη αγάπη του Σύμπαντος καρδιά σου και μετά πρέπει να κάνεις την προστασία και την αγάπη για όλα τα πράγματα αποστολή σου. Το αληθινό budo είναι να νικήσεις τον εαυτό σου και να εξαφανίσεις την πολεμοχαρή καρδιά του αντιπάλου σου…Όχι, είναι ένας τρόπος για απόλυτη αυτοτελείωση, κατά τον οποίο εξαφανίζεις τον ίδιο τον εχθρό. Η τεχνική του Αiki είναι ασκητική εξάσκηση και ένας τρόπος με τον οποίο ενώνεται το σώμα με το πνεύμα, από την πραγματοποίηση των αρχών του Ουρανού.

Β: Τότε το Αiki είναι ο δρόμος για ειρήνη στον κόσμο;

Ο-SENSEI:
 Ο απώτερος σκοπός του Αiki είναι η δημιουργία του επιγείου παραδείσου. Σε κάθε περίπτωση, ολόκληρος ο κόσμος θα πρέπει να είναι σε αρμονία. Τότε, δεν έχουμε ανάγκη για ατομικές βόμβες και βόμβες υδρογόνου. Μπορεί να είναι ένας άνετος και ευχάριστος κόσμος.

ΠΗΓΕΣ
Η συνέντευξη είναι από τη σελίδα του Αiki News, http://www.aikijournal.com

Στοιχεία βρέθηκαν στις σελίδες:
1. http://www.niagara.com/~zain/html/figures.htm
2. http://www.Aikidotraditions.com
3. http://www.Aikidojournal.com/reference/encyclopedia/

Αναδημοσίευση από τα τεύχη 17ο-18ο του περιοδικού «Μονοπάτι του Πολεμιστή»

πηγή:http://www.alkimachon.gr/

Advertisements